admin Brak komentarzy

W oparciu o zapisy ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (opublikowanej 12 kwietnia 2018 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 723 – dalej jako: Ustawa AML) został utworzony Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych.

Czym jest Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych?

CRBR to system teleinformatyczny służący przetwarzaniu informacji o beneficjentach rzeczywistych spółek. Organem właściwym w sprawach CRBR jest minister właściwy do spraw finansów publicznych, który jest również administratorem danych zgromadzonych w rejestrze.

Obowiązki zgłoszeniowe do CRBR – jakie podmioty?

Do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji obowiązane są:

  • spółki jawne;
  • spółki komandytowe;
  • spółki komandytowo-akcyjne;
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
  • proste spółki akcyjne;
  • spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz spółkach publicznych.

Kim jest beneficjent rzeczywisty?

Beneficjentem rzeczywistym określamy osobę fizyczną lub osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad podmiotem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez podmiot, lub osobę fizyczną lub osoby fizyczne, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna.

Innymi słowy, za beneficjenta rzeczywistego zawsze uznajemy osobę fizyczną (nie może to być podmiot, np. spółka), która poprzez określone uprawnienia (np. posiadanie udziałów, akcji) posiada wpływ na funkcjonowanie innych podmiotów lub osób, w imieniu których są nawiązywane relacje gospodarcze/biznesowe, czy też są przeprowadzane transakcje.

Co do zasady, za beneficjenta rzeczywistego uznaje się:

  • w przypadku osoby prawnej:
    • osobę fizyczną będącą udziałowcem lub akcjonariuszem osoby prawnej, której przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,
    • osobę fizyczną dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym osoby prawnej, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
    • osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż̇ 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji osoby prawnej, lub łącznie dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie osoby prawnej, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
    • osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad osobą prawną poprzez posiadanie w stosunku do tej osoby prawnej uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;
    • osobę fizyczną zajmującą wyższe stanowisko kierownicze w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych określonych w powyższych czterech podpunktach oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu;
  • w przypadku trustu – założyciela, powiernika, nadzorcę (jeżeli został stanowiony), beneficjenta lub inną osobę sprawującą nadzór nad trustem;
  • w przypadku osobą fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą (wobec której nie stwierdzono przesłanek lub okoliczności mogących wskazywać na fakt sprawowania kontroli nad nią przez inną osobę fizyczną lub osoby fizyczne) – tę osobę.

Kto może dokonać zgłoszenia do CRBR i w jaki sposób?

Zgłoszenia do CRBR dokonuje, zgodnie z art. 61 ustawy AML, wyłącznie osoba uprawniona do reprezentacji spółki, zgodnie z określonymi zasadami reprezentacji podmiotu ujawnionymi w KRS.

Zgłoszenie jest nieodpłatne, dokonuje się go za pośrednictwem systemu teleinformatycznego na portalu podatki.gov (Tutaj). Zgłoszenie musi być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym ePUAP przez osoby uprawnione do reprezentacji spółki.

Pełnomocnicy spółki nie są uprawnieni do dokonania zgłoszenia informacji do CRBR. Możliwość zgłoszenia będzie natomiast po stronie prokurenta, jeżeli został umocowany do reprezentowania spółki.

W przypadku gdy wymagana jest łączna reprezentacja tj. przez więcej niż jedną osobę, zgłoszenie musi być podpisane przez wszystkie wymagane osoby (nie ma znaczenia kolejność składania podpisów, podpisy kwalifikowane i podpisy potwierdzane profilem zaufanym ePUAP mogą być zamieszczane w dowolnej konfiguracji).

Zgłoszenie zawiera oświadczenie osoby lub osób dokonujących tego zgłoszenia o prawdziwości informacji zgłaszanych do CRBR.

Terminy!

Ustawa AML narzuca siedmiodniowy termin na dokonanie zgłoszenia w CRBR biegnący od dnia wpisu spółki do KRS lub od dnia dokonania zmian wcześniej już przekazanych do rejestru informacji. Do biegu terminu nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy.

Powyższe nie dotyczy spółek, które zostały wpisane do KRS przed 13 października 2019 r. Zgodnie z przepisem art. 195 Ustawy AML obowiązek zgłoszenia upływa 13 kwietna 2020 r.

Dla spółek wpisanych do KRS po 13 października 2019 r. oraz dla każdego kolejnego zgłoszenia aktualizującego wcześniejsze informacje obowiązuje siedmiodniowy termin – zgodnie z art. 60 Ustawy AML.

 

Autor: Piotr Michalski